Refluks po operacji bariatrycznej – z czego wynika i jak mu zaradzić?

Operacja bariatryczna przynosi wiele korzyści zdrowotnych, ale powoduje też liczne zmiany anatomiczne, hormonalne i metaboliczne. U niektórych pacjentów po zabiegu pojawia się refluks. Dowiedz się, jak skutecznie sobie z nim radzić.

Refluks żołądkowo-przełykowy to cofanie się treści pokarmowej wraz z kwasem solnym z żołądka do przełyku. Najważniejszym mechanizmem ochronnym jest sprawny dolny zwieracz przełyku. W normalnych, fizjologicznych warunkach działa jak szczelna zastawka. Zamyka przełyk i chroni błonę śluzową przełyku przed drażniącym działaniem kwasu solnego. Po operacjach bariatrycznych zmienia się jednak anatomia przewodu pokarmowego i niektórzy pacjenci mogą doświadczać objawów refluksu, takich jak:

Mniej specyficzne objawy refluksu to:

Każdy z tych objawów wymaga konsultacji z lekarzem. Przewlekły refluks może doprowadzić do zapalenia przełyku, a nawet choroby nowotworowej, dlatego kluczowa jest samoobserwacja i regularne kontrole lekarskie.

Przeczytaj nasze artykuły i sprawdź, jak operacja bariatryczna wpływa na leczenie innych problemów zdrowotnych:

Refluks po operacji bariatrycznej może być spowodowany wzrostem ciśnienia wewnątrz żołądka. Dotyczy to w szczególności pacjentów po resekcji rękawowej. „Nowy” żołądek jest mniej podatny na rozciąganie i ma mniejszą objętość. Zjedzenie zbyt dużej porcji powoduje rozpychanie jego ścian i wypychanie pokarmu do góry. Dolny zwieracz przełyku ulega osłabieniu, co sprzyja zarzucaniu treści pokarmowej z kwasem solnym do góry.

Dodatkowo w pierwszych tygodniach po operacji często dochodzi do spowolnienia tempa opróżniania żołądka. Pokarm zalega w nim dłużej, co również zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia refluksu.

Czy refluks po operacji bariatrycznej zawsze wymaga leczenia? W wielu przypadkach jest to zjawisko przejściowe, które samoistnie mija w ciągu kilku tygodni po zabiegu. Jeśli jednak objawy utrzymują się, nawracają lub utrudniają przyjmowanie płynów i pokarmów, konieczna jest interwencja specjalisty. Leczenie ma na celu nie tylko poprawę komfortu życia, ale przede wszystkim zapobieganie powikłaniom, takim jak przełyk Barretta, który jest stanem przednowotworowym. Niepokój powinny wzbudzić tzw. objawy alarmowe, takie jak:

Podstawą farmakoterapii refluksu są leki z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP). Ich zadaniem jest zmniejszenie wydzielania kwasu solnego w żołądku, co sprawia, że cofająca się treść jest mniej drażniąca dla śluzówki przełyku. Dodatkowo stosuje się leki prokinetyczne, które przyspieszają opróżnianie żołądka, dzięki czemu pokarm krócej w nim zalega. Ważne jest, aby nie przyjmować leków na własną rękę. O schemacie leczenia zawsze decyduje chirurg bariatra lub gastroenterolog.

Dieta po operacji bariatrycznej opiera się na ścisłych zasadach, ale przy refluksie warto zwrócić uwagę na kilka dodatkowych kwestii.

1. Nie popijaj posiłków. Picie w trakcie jedzenia zwiększa objętość treści pokarmowej w żołądku i ciśnienie, co może spowodować epizod refluksu. Pij ok. 30 minut przed i najwcześniej 30-60 minut po jedzeniu.

2. Jedz małe porcje. Przejedzenie się, nawet o jeden kęs za dużo powoduje ucisk na zwieracz przełyku i refluks.

3. Unikaj produktów, które rozluźniają dolny zwieracz przełyku lub drażnią błony śluzowe, m.in.:

4. Wprowadź produkty łagodzące refluks i podrażnienia, takie jak:

Oprócz diety i leków warto wdrożyć zmiany w codziennych nawykach, które zmniejszą ryzyko wystąpienia refluksu.

Zapobieganie refluksowi zaczyna się już na etapie planowania operacji bariatrycznej. Jeśli pacjent przed zabiegiem cierpi na ciężką postać choroby refluksowej przełyku, lekarz może zarekomendować operację gastric bypass zamiast rękawowej resekcji. O obu tych metodach przeczytasz w naszych artykułach „Rękawowa resekcja żołądka (sleeve gastrectomy) – najpopularniejsza metoda bariatryczna” oraz „Bypass żołądkowy – na czym polega i dla kogo jest przeznaczony?”.

Jeśli jednak jesteś już po operacji bariatrycznej, profilaktyka refluksu opiera się na:

Sprawdź też, jak zapobiegać efektowi jo-jo po operacji bariatrycznej.

Refluks żołądkowo-przełykowy po operacji bariatrycznej to złożony, ale możliwy do opanowania problem. Kluczowa jest ścisła współpraca z zespołem medycznym. Pamiętaj, że Twoje nawyki żywieniowe mają bezpośredni wpływ na to, jak Twój organizm znosi zmiany po zabiegu i adaptuje się do nich. Jeśli objawy refluksu nie ustępują mimo stosowania diety i wprowadzenia odpowiednich zmian w stylu życia, nie zwlekaj z konsultacją u swojego lekarza i dietetyka.

Źródła: